Sound & Lighting VN

Hoàn thiện hơn Nghệ thuật nghe nhìn

Cách điều chỉnh Graphic Equalizer.

Posted by tuyenphuc on 7 Tháng Sáu, 2008


Cách điều chỉnh Graphic Equalizer.

Qua những bài post trước về âm thanh, các bạn có vẻ hơi nhàm chán vì chỉ là lý thuyết cơ bản. Nhân tiện có một số bạn yêu cầu, tôi xin spam một bài về thực hành trước khi tới bài tiếp về amplifier.

Equalizer (EQ) là một thiết bị âm thanh chính, chuyên dùng để điều chỉnh âm sắc. Phần tone trên các thiết bị pre-amp khác cũng là một dạng equalizer đơn giản. Thông dụng và pro hiện nay là EQ 2031 gồm có 2 x 31 bands cho mọi giải tần nghe được từ 20 đến 18 KHz. Thông thường là Graphic EQ, cao cấp hơn là loại Digital EQ (có thể giao tiếp với PC qua cổng COM).

Trước hết nói về các tính năng phụ của 1 Graphic EQ :

-Input, Output : Tất cả các thiết bị âm thanh pro đều dùng mức 0 dB làm chuẩn trong sự giao tiếp các thiết bị với nhau. Khi thiết bị trước EQ out ra ở mức 0 dB thì bạn cũng phải chỉnh input level sao cho đèn VU metter cũng ở mức 0 dB. Output level cũng vậy, 0 dB luôn. Như vậy, bạn đã set thiết bị EQ không khuyếch đại (in = out). Thông thường, nếu EQ của bạn đạt chuẩn, hai biến trở này nằm ở giữa, mức 0 dB.

-By pass : (cho qua) Khi nhấn nút này có nghĩa là bạn không sử dụng những sự điều chỉnh đã làm nữa. Nó sẽ nối mạch giữa input và output không đi qua tầng effect, nhưng pre-amp vẫn giữ nguyên.

-Lo-cut, Hi-cut : Tác dụng lọc âm thanh chỉ để lại những tần số có thể nghe được. Lo-cut bạn lọc hết những tần số từ 20,25 Hz trở xuống. Hi-cut lọc từ 18 KHz trở lên, nếu bạn không có loa Super high thì cắt luôn tới 15, 16 KHz, đằng nào cũng nghe không được thì nên bỏ luôn, khỏi tốn công suất của ampli cho giải tần này.

-Range : Tác dụng thay đổi biên độ effect. Từ ±12 dB sang ±15 dB. Khi bạn cần tấn công mạnh vào âm sắc mới sử dụng ±15 dB, bình thường set ở ±12 dB là được.

Sau khi bạn đã làm tất cả những tính năng trên, ta chuyển sang vấn đề chính : Điều chỉnh 31 biến trở cho 31 bands âm tần.

Trước hết, bạn hãy đưa 31 biến trở về vị trí flat tức là ở 0 dB. Khởi động tất cả thiết bị bạn đang có, cho đĩa CD mà bạn nghe quen và thích nhất vào Player. Nên tìm CD nào về hòa âm, nhiều loại nhạc cụ, sẽ có nhiều giải tần hơn để xử lý.

Nói thêm, trước đó bạn phải có một quá trình định dạng thẩm âm nghe nhạc (luyện tai). Bạn hãy tìm mốc của âm thanh hay bằng cách nghe nhiều và tìm hiểu tất cả về những voice mà bạn có thể cảm nhận được trong những bài nhạc hay. Phần luyện tai này là phần khó nhất trong cuộc đời của một Sound man. Có người thành công là do năng khiếu trời cho họ có hai lỗ tai tuyệt hảo, nhưng phần lớn là do tập luyện thật nhiều. Nghe nhiều, tập tìm tòi, phân tích âm thanh là phương pháp bắt buộc của người điều chỉnh âm thanh tốt. Nếu không có điều kiện nghe những giàn AT thật tốt, tôi hướng dẫn các bạn một cách tập dễ dàng, đơn giản, đốt giai đoạn hơn (chỉ là một cách, dĩ nhiên về sau bạn cũng phải tập nhiều phương pháp khác) : Bạn hãy tìm mượn, mua tùy túi tiền của bạn, một Headphone loại cao cấp, khoảng vài trăm USD/cái như AKG, Pioneer v.v.về tập nghe. (Quá trình luyện tai này từ vài tháng đến vài năm là do bạn) Như đã nói trên, bạm cắm head phone vào Mixer hay trực tiếp vào Player không qua chỉnh sửa âm sắc. Đĩa CD nào cũng vậy, từ phòng thu (studio) ra, họ đều điều chỉnh, mông má âm thanh thật tốt rồi, khó làm hay hơn được nữa. Bạn nghe một số CD trước đã, thật nhuần nhuyễn những âm thanh trong đó rồi hãy chỉnh sửa thiết bị của mình sau.

Sau khi giàn âm thanh của bạn đã được khởi động, bây giờ bạn hãy điều chỉnh cho loa của bạn ra âm thanh giống hệt khi bạn nghe qua head phone. Gạt lên, xuống từng band một khi nghe vừa ngưỡng là được, band nào chưa thẩm định được thì bỏ qua, sang band khác, đến khi hết thì trở lại rà vài lần.

Đến đây, hãy coi lại xem biểu đồ đường biểu diễn của 31 bands bạn vừa chỉnh sửa tạo thành hình gì? Thông thường, với các bạn mới vào nghề, còn nhát tay, nên đa số sẽ làm thành một hình mà tôi gọi là hình cánh chim bay (xem hình vẽ dưới).

Quên đi ! Bạn đã phí phạm tính năng của EQ pro rồi. Với một “Tone” đơn giản 3 effect tôi cũng làm được như trên, bằng cách nâng bass, treble, giảm mid, phải không bạn? EQ là để bù đắp những khuyết điểm của tín hiệu AT khi qua amplifier phát ra loa nghe không còn giữ được nguyên bản. Không có ampli nào khuếch đại được hết cả các giải tần, có chỗ thiếu, chỗ dư. Loa thì nhiều âm sắc không ra được, sinh ra tiếng bể, chưa kể thùng và màng loa cộng hưởng sinh ra nhiều âm thanh lạ. Bạn hãy nghe rõ từng khuyết điểm khác biệt, mò dần từng band tới chỗ tần số đó nâng hay cắt thật dứt khoát. Với EQ 31 bands, nếu có vài band bạn nâng, cắt tới ±15 dB cũng không ảnh hưởng gì tới tổng thể bài nhạc đâu. Cũng chưa chắc hết được những khuyết điểm, vì phải cắt bớt một số giải tần, nhưng chủ yếu sẽ được một AT sạch sẽ trong trẻo hơn so với trước.

Đến đây, bạn check lại lại những thao tác bạn vừa làm bằng cách nhấn bypass, so sánh thử với lúc đầu tiên có hay hơn không (cũng có khi dở hơn!!). Thử lập đi lập lại nhiều lần, sẽ có thêm nhiều kinh nghiệm hơn trong việc xử lý âm thanh.

Chuyên nghiệp hơn, bạn sử dụng thêm 1 EQ digital làm nhiệm vụ chỉnh sửa theo hệ thống ampli và loa bạn có. Vì giao tiếp với PC được nên nó cho phép đa dạng hơn, nhiều chức năng hơn nên tên gọi bao quát hơn : quản lý loa (speaker management). Thông dụng của loại này là XTA DSP 226, Behringer DCX 2496 v.v. Chất lượng EQ digital tùy thuộc vào 2 chip biến đổi AD và DA (analog, digital) còn phần mềm thì tương đối giống nhau.

Khi đó bạn giữ EQ graphic sử dụng trong tình huống cấp thời, vì thao tác sẽ nhanh hơn EQ digital. Thí dụ trong live show chống tiếng hú (feed back) chẳng hạn, nghe peak ở giải tần nào thì cắt thẳng tay sẽ giảm được phần lớn khuyết điểm này. Cắt hoặc nâng cấp thời trong show đang diễn những tình huống như giàn nhạc cụ rò rè, những voice phát sinh do cộng hưởng AT v.v tùy bạn xử lý.

Dưới đây là biểu đồ demo cách xử lý AT của didital EQ phần input model XTA DSP 226 :

Trong khuôn khổ của một bài viết, tôi không thể nói ra hết những gì mình muốn trình bày. Mong sao qua bài này, các bạn có thêm một ít kiến thức về EQ. Quan trọng nhất vẫn là hai tai thẩm định AT của bạn. Đến khi nào mà bạn nghe được một voice bất kỳ, không cần thử, bạn có thể biết chắc chắn được nó nằm ở giải tần nào của 31 bands EQ là bạn có thể thành Sound man khá rồi đấy. Chúc các bạn sớm thành công.

Tuyên Phúc.

About these ads

15 phản hồi to “Cách điều chỉnh Graphic Equalizer.”

  1. Ahaa, its nice dialogue on the topic of this article here at this weblog,
    I have read all that, so now me also commenting
    here.

  2. vũ hoàng said

    em co mot cai eq 1802 pladin loai 20 band em muon hoi chinh eq cua em cho the nao nghe nhac va hat kraokke cho no hay va chuan duoc nho anh tu van ho em nha em dung dau nanomax va ampli cung cung hang nanomax pa 203 iii va loa nanomax mode s 682 cong suat 12 so va 760w the co duoc ko anh hay yeu hoac khoe qua co gi anh tu van cho em de em biet va chinh va nang cap de nghe nhac va hat cho duoc hay em cam on anh nhieu

  3. nguyen dinh phuoc said

    chu phut oi con co cai echo roi hieu fx 2000 con chinh nhu chu chi ma chinh ma no khong co cai duoi tieng xi nhieu tai sao vay? chu. chu cho con them thong so khac duoc khong hay chu cho con so dien thoai chu duoc khong chu con ten phuoc o long kien ,cho moi,angiang

  4. LinkedIn said

    Very good post! We are linking to this particularly great article
    on our website. Keep up the good writing.

  5. huy said

    anh có thể chỉ cho e làm thế nao để sử dụng cái equalizer được hok…
    e đang xài:
    1 mixer fx2222, (hãng Behringer)
    1 echo rời (hãng Behringer)
    1 EQ 2031, (hãng Behringer)
    2 cục crossover , (hãng Behringer)
    1 main EV 3600
    1 main Wood II 3850
    1 main CA 18
    1 cặp loa full đôi (hãng EV)
    1 cặp loa 5 tấc (hãng EV)
    2 cặp Sub 5 tấc (hãng EV)
    anh có thể chỉ cho e làm thế nào để chỉnh cho hay ko…..e di làm âm thanh hoài mà chỉnh ko ra… mỗi lần nói nó hay bị chát lắm nghe nó ko có đanh tiếng nó sao sao ák

  6. huy said

    anh có thể chỉ cho e làm thế nao để sử dụng cái equalizer được hok…
    e đang xài:
    1 mixer fx2222,
    1 echo rời
    1 EQ 2031,
    2 cục crossover ,
    1 main EV 3600
    1 main Wood II 3850
    1 main CA 18
    1 cặp loa full đôi (hãng EV)
    1 cặp loa 5 tấc (hãng EV)
    2 cặp Sub 5 tấc (hãng EV)
    anh có thể chỉ cho e làm thế nào để chỉnh cho hay ko…..e di làm âm thanh hoài mà chỉnh ko ra… mỗi lần nói nó hay bị chát lắm nghe nó ko có đanh tiếng nó sao sao ák

  7. luom said

    hi chu Phuc
    chu chinh hay qua ma ko biet co nghe duoc tieng con gai ren ko nhi. hi hi

  8. Vietmit said

    Rất nhieu thong tin hay

  9. lephong said

    Con chào chú phúc!
    Hôm nay vô tình lên mạng con vào được trang web soundlighting!đọc bài chú phúc viết về âm thanh ánh sáng,con thấy rất hay,nhưng kg biết là của chú phúc,hôm nay vô tình mới nhận ra,con tên phong,ngày xưa con làm chung với anh MINH và thằng CHÂU(NGHÉ) ở 199 nguyễn trãi!và con cũng từng ra ở phú quốc với chú lúc quán bar Y NGÂN khai trương…
    Không biết nói gì hơn,con chúc chú luôn manh khỏe và vui vẻ để chú có thể viết tiếp những bài viết về âm thanh và ánh sáng cho mọi người tham khảo và học hỏi nhé chú
    con xin chào chú

  10. lehoangvuuu said

    anh oi cho em hoi cai nay? Em co dan karaoke cung tam dc lam, nhung ko bit chinh nhu the nao de cho am thanh va tieng hat dc hay?Em xai mixer mikey vlz 1064

  11. tuyenphuc said

    Tôi cũng chẳng nhớ số mấy nữa. Có máy trước mặt thì mới làm được.
    Karaoke thì thông thường dùng effect delay (50) dễ hát nhất vì giống như máy karaoke VN làm. Nếu chỉnh hay thì dùng delay&reverb (91).
    Nhớ đừng nâng delay lập lại nhiều quá làm ảnh hưởng tiếng hát.

  12. hongut said

    Anh Phúc ơi cho tôi hỏi
    Tôi mới mua Mixer 1222FX của BD
    nhưng về nhà không biết cách chỉnh effect là số mấy sao cho hát karaoke nó hay
    ngồi chỉnh hoài từ 0-99 chắc chết quá
    A có kinh nghiệm nhiều xin chỉ giúp để có thể hát được OK hay
    cám ơn anh nhiều

  13. THANHBA said

    anh có thể cho em số điện thaọi,và địa chỉ nhà,để em hoc điều chĩnh am thanh chuyên nghệp,em rất mê âm thanh,mong anh giúp đỡ,em rất biết ơn anh,xin đươc làm hoc trò của anh

  14. tuyenphuc said

    DCX 2496 rồi Klipsch nữa. Có phải em mua của B Dương ko?
    DCX 2496 3 in, 6 out nếu dùng 2 way + 1 sub + 1 mon thì tuyệt.
    Lấy soft ware cài vào rồi mò chỉnh, dễ thôi, đâu có gì khó đâu. Quan trọng là cái tai.
    Có théc méc gì hãy hỏi, chứ đâu viết hết ra được.

  15. truongqcvn said

    Anh Phúc ơi Em đang sử dụng cái DCX 2496 cho bộ loa KLIPCH .Lúc nào rảnh Anh có thể nói kĩ về loại này được không Anh !
    Cảm ơn Anh rất nhiều !

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
Theo dõi

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: